header.jpg

In dit item geef ik een korte uitleg over Long Exposure fotografie voor de beginnende tot gevorderde fotograaf die zich graag in deze materie wilt verdiepen. Ik hoop dat het item je kan helpen, dan wel inspireren om weer een stapje verder te gaan in de grote wereld die fotografie heet.

long-exposure

Als je veel met fotografie bezig bent, zal je zien dat je al snel meer wilt dan alleen maar ‘mikken en klikken’ De betere camera’s bieden tal van creative mogelijkheden en één van die mogelijkheden is de ‘long exposure’ fotografie. Dit houdt in dat je een foto maakt met een lange sluitertijd om een gevoel van beweging aan de foto mee te geven. Dit vereist voor de beginner misschien een beetje extra uitleg;

Een camera maakt een foto door middel van gebundeld licht door de lens op (een rolletje film) een digitale sensor te laten vallen. Voor de sensor zit een deurtje – de sluiter – die open gaat als je de knop indrukt om een foto te maken. Die sluiter blijft vervolgens open voor een bepaalde duur om genoeg licht op de sensor te laten vallen voor de juiste belichting. Dit hangt uiteraard wel samen met de grote van het diafragma (opening van de lens) en de ISO waarde (gevoeligheid van de sensor).

long-exposure

Wie buiten fotografeert is afhankelijk van de hoeveelheid licht die de natuur ons op dat moment schenkt. Op deze hoeveelheid licht hebben wij, zonder extra hulpmiddelen, geen invloed. Het verlengen of verkorten van de sluitertijd wordt dan gedaan door middel van de grootte van het diafragma en de ISO waarde aan te passen. Een kleiner diafragma (groter F getal) en een lagere ISO waarde zorgen voor een langere sluitertijd als de belichting gelijk moet blijven.

Bijvoorbeeld:
Een diafragma waarde van f/5.6 en een ISO waarde van 400 levert een sluitertijd op van 1/200 sec voor de juiste belichting.
Passen wet het diafragma aan naar een waarde van f/8 en een ISO waarde van 100, dan wordt de sluitertijd 1/25 sec om de belichting op de sensor gelijk te houden.

In het geval van dit item, waar we juist een lange sluitertijd willen behalen, gaan we met de bovenstaande instellingen de goede kant op. Echter voor het beoogde effect is 1/25 sec te kort om veel beweging op de foto te krijgen. We gaan voor een sluitertijd van minimaal 1 seconde en soms wel 30 seconde of meer! In de avond of nacht als het donker is, is dat vaak geen enkel probleem, maar wat als we een lange sluiterijd willen gebruiken onder de felle middag zon? Het kiezen voor de laagste ISO waarde en het kleinste diafragma is dan niet genoeg om de sluitertijd lang genoeg te krijgen. We hebben dus een hulpmiddel nodig…

long-exposure

Om te beginnen is een goed statief vereist. Een camera is immers met de hand niet lang genoeg stil te houden. Vervolgens moeten we de hoeveelheid licht die de sensor bereikt zien te verminderen. Dit gebeurt met een ND (Neutral Density) filter. Deze filters zijn verkrijgbaar met verschillende waardes, die varierend van 1 keer de aanwezige hoeveelheid licht tegenhouden tot maar liefst 10 keer de aanwezige hoeveelheid licht tegenhouden! Meestal is dat laatste wat je wilt en tovert een 10 stops ND filter een sluitertijd van 1/250 seconde om naar 4 seconde! Nu komen we ergens. Mocht je nog meer licht willen tegenhouden, is het bij de betere filters mogelijk om meerdere filters op elkaar te draaien. Over de ‘betere’ filters gesproken. Een ND filter is niet goedkoop. Afhankelijk van de diameter en de waarde die je nodig hebt kan je er zomaar tussen de € 100,- en € 200,- voor kwijt zijn (of zelfs meer). Ze zijn er ook (veel) goedkoper, maar dat zie je (nadelig) terug op je foto. Goedkope filters geven vaak een kleurzweem en houden niet over het gehele oppervlak evenveel licht tegen, wat zorgt voor vlekken op de foto. Zelf gebruik ik een 77mm B+W ND110 filter.

long-exposure

TIP: Als je meerdere lenzen hebt met allemaal een verschillende filtermaat, koop dan een ND filter voor je dikste lens. Door middel van een voordelige ‘step up ring’ kan je het filter ook gebruiken op kleinere lenzen. Dit bespaart je de aanschaf van meedere (kostbare) filters.

long-exposure

In de onderstaande tabel zie je hoe de sluitertijd vertraagd bij het gebruik van een ND filter.

Sluitertijd zonder filter Sluitertijd met 1 stops filter Sluitertijd met 2 stops filter Sluitertijd met 3 stops filter Sluitertijd met 6 stops filter Sluitertijd met 10 stops filter
1/8000 1/4000 1/2000 1/1000 1/125 1/8
1/4000 1/2000 1/1000 1/500 1/60 1/4
1/2000 1/1000 1/500 1/250 1/30 1/2
1/1000 1/500 1/250 1/125 1/15 1
1/500 1/250 1/125 1/60 1/8 2
1/250 1/125 1/60 1/30 1/4 4
1/125 1/60 1/30 1/15 1/2 8
1/60 1/30 1/15 1/8 1 15
1/30 1/15 1/8 1/4 2 30
1/15 1/8 1/4 1/2 4 60
1/8 1/4 1/2 1 8 120

 

De meeste spiegelreflex- en systeemcamera’s hebben een maximale sluitertijd van 30 seconde, wat veelal voldoende is voor ‘Long Exposure’ fotografie. Wil je toch foto’s maken met een langere sluitertijd dan 30 seconde, dan is een camera vereist met een ‘Bulb’ modus. Deze modus zorgt ervoor dat je handmatig kan bepalen hoe lang je de sluiter open wilt laten staan. Een (draad)afstandsbediening is dan wel aan te raden om je sluiter te bedienen zonder je camera daarbij aan te hoeven raken.

Met deze basis zou je al een heel eind moeten komen. Verstandig is het om voordat je het filter op de lens draait, eerst je compositie te bepalen en vast te focussen op het onderwerp dat je in focus wilt hebben. Met een sterk ND filter voor de lens zie je zelf nagenoeg niks meer door de viewfinder of via Live View. De camera zelf zal dus ook veel moeite met het automatisch focussen. Vergeet als laatste voor het plaatsen van het filter niet om te switchen naar de manuele focusstand.

long-exposure

foto zonder ND filter

long-exposure

foto met ND filter

 

Het gebruik maken van een lange sluitertijd kent vele toepassingen. Enkele zijn bijvoorbeeld; stromend water een dromerig effect te geven, voorbij trekkende wolken te dramatiseren of voorbij lopende mensen of auto’s te laten verdwijnen uit de foto. En statisch onderwerp combineren met een dynamische achtergrond kan voor een mooi contrast zorgen en zoals met zoveel dingen, gaat het om het vinden van een juiste balans. Niet elke situatie is geschikt om voor een lange sluitertijd te kiezen en als je twijfelt, maak je gewoon twee foto’s. Eentje met en eentje zonder het ND filter. Zo kan je later bekijken wat je het meest fraai vindt.

Hopelijk heeft dit artikel je wat meer inzicht gegeven in de ‘Long Exposure’ fotografie en vragen en/of opmerkingen kan je hier beneden kwijt.

long-exposure

 


Hit Counter provided by Orange County SEO